O programa de dinamización social dos Montes de Vigo seleccionado entre as boas prácticas de acción climática de Galicia
A Alianza Galega polo Clima inclúe o Programa de dinamización social nos montes de Vigo entre as 13 iniciativas destacadas das 68 presentadas, poñendo en valor a participación cidadá e un modelo de gobernanza compartida para afrontar os retos climáticos.
A Mancomunidade de Montes de Vigo foi seleccionada para formar parte do I Catálogo de Boas Prácticas en Acción Climática, presentado o 23 de outubro en Santiago de Compostela no marco da IV Conferencia das Partes da Alianza Galega polo Clima, impulsada pola Xunta de Galicia.
A publicación (VER EN PDF - Iniciativa 7) recolle 13 iniciativas promovidas por 11 entidades, seleccionadas entre as 68 prácticas presentadas na convocatoria de 2025 e avaliadas ao longo de 2026. O seu obxectivo é dar visibilidade a experiencias que contribúan á acción climática en Galicia e que poidan servir de inspiración e referencia para outras organizacións.
A presenza de Montes de Vigo neste catálogo supón unha posta en valor do traballo desenvolvido arredor da conservación dos montes periurbanos, a divulgación dos seus servizos ecosistémicos e, especialmente, a capacidade de implicar diferentes actores sociais, económicos e institucionais nunha estratexia compartida de acción climática. (VER DETALLE DO PROGRAMA)
Un modelo que combina conservación, participación e gobernanza climática
A selección das boas prácticas tivo en conta a súa contribución aos eixes de actuación do Plan Rexional Integrado de Enerxía e Clima (PRIEC), a mobilización de recursos, os resultados acadados e o carácter innovador das iniciativas.
No caso de Montes de Vigo, a experiencia presentada destaca pola súa contribución a diferentes ámbitos da acción climática: a mitigación, mediante a conservación da capacidade de captación e almacenamento de carbono dos ecosistemas forestais; a adaptación, a través da protección dos recursos hídricos, da biodiversidade e da resiliencia territorial; e a dimensión social, mediante a educación ambiental, a sensibilización e a participación cidadá.
Un dos aspectos especialmente valorados foi o modelo de gobernanza desenvolvido, que conseguiu articular a colaboración entre as comunidades de montes, as administracións públicas, as empresas, a universidade, os centros educativos e a cidadanía.
Este enfoque resulta particularmente relevante nunha cidade como Vigo, onde as comunidades de montes veciñais en man común xestionan arredor de 1.606 hectáreas, aproximadamente o 15 % do territorio municipal, e prestan servizos ambientais esenciais para o conxunto da poboación.
Do coñecemento á acción: unha cidade que aprende a coidar o seu monte
A iniciativa seleccionada, denominada Programa de dinamización social nos montes de Vigo, naceu en 2024 no marco do proxecto de valorización e xestión sostible dos servizos ecosistémicos mancomunados, apoiado pola Fundación Biodiversidade.
O programa parte dunha idea sinxela: para protexer o monte é necesario coñecelo, comprender os beneficios que proporciona e promover a corresponsabilidade social no seu coidado.
A través de cinco liñas de actuación —actividades abertas á cidadanía, grandes eventos de participación, formación e divulgación, actividades escolares e colaboración co tecido empresarial—, a Mancomunidade trasladou o coñecemento científico e técnico á experiencia directa da poboación.
Durante 2024 e 2025, o programa rexistrou 3.902 participacións directas en 32 actividades, entre elas accións divulgativas, eventos, iniciativas escolares e experiencias de sensibilización con empresas. Participaron 12 centros educativos, arredor de 600 escolares e catro empresas con 100 persoas traballadoras.
Estes resultados mostran que a acción climática pode construírse desde a proximidade, achegando o coñecemento ambiental á vida cotiá e favorecendo unha relación máis estreita entre a cidade e os montes que a rodean.
Unha experiencia de colaboración con vocación de futuro
O catálogo tamén destaca o modelo de financiamento mixto que fixo posible o desenvolvemento do programa, combinando recursos propios da Mancomunidade, colaboración empresarial e apoio das administracións públicas.
Entre as entidades colaboradoras figuran Vegalsa-Eroski, Grupo Pereira, ENOR, Votorantim Cimentos España, o Concello de Vigo, a Deputación de Pontevedra, a Xunta de Galicia e a Fundación Biodiversidade.
Esta capacidade para establecer alianzas constitúe unha das principais fortalezas da iniciativa e abre o camiño para consolidar novas fórmulas de colaboración arredor da conservación e valorización dos servizos ecosistémicos.
Neste contexto, a constitución da Fundación Montes de Vigo 2046, en xullo de 2026, representa un novo paso para dar continuidade ao traballo desenvolvido, ampliar as alianzas institucionais e empresariais e impulsar proxectos vinculados á resiliencia territorial.
A incorporación ao Catálogo de Boas Prácticas da Alianza Galega polo Clima reforza, deste xeito, unha convicción que guía o traballo da Mancomunidade: os montes periurbanos non son unicamente espazos naturais que cómpre conservar, senón unha infraestrutura verde estratéxica para afrontar o cambio climático e mellorar a calidade de vida da cidadanía.
E para avanzar neste obxectivo resulta imprescindible sumar coñecemento, recursos e compromisos arredor dunha responsabilidade compartida.
Documentación asociada
PUBLICACIÓN DO CATÁLGO DE BOAS PRÁCTICAS EN ACCIÓN CLIMÁTICA EN PDF
PROGRAMA DE DINAMIZACIÓN SOCIAL NOS MONTES DE VIGO - MEMORIA PRESENTADA
